Surah Al-Israa · Ayah 11·Makkī

11

﴿١١﴾

Translation

Saheeh International

And man supplicates for evil as he supplicates for good, and man is ever hasty.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

چه بسا دعای انسان به ضرر او باشد

دعا در این آیه معنای وسیعی دارد که هر گونه طلب و خواستن را شامل می‌شود؛ اعم از این که با زبان بخواهد یا برای به‌دست آوردن چیزی به پاخیزد و تلاش و کوشش کند. در حقیقت» عجول بودن انسان برای کسب منافع بیشتر و شتاب‌زدگی او در به‌دست آوردن خیر و منفست سبب می‌شود که تمام جوانب مسائّل را مورد بررسی قرار ندهد, و چه بسا که با این عجله نتواند خیر واقعی خود را تشخیص دهد؛ بلکه هوی و هوس‌های سرکش» چهرةٌ حقیقت را در نظرش دگرگون کند و به دنبال شر و بدی برود. از نکات مهم آیه این است که ابتدا بدی در نظر انسان خوب جلوه می‌کند و سپس آن را طلب می‌نماید و واقعاً فکر می‌کند که به دنبال خوبی است. بنابر این شناخت خیر و شر واقعی بسیار مهم است تا جای این دو عوض نشود. در أَیةٌ ۲۱۶ سورةٌ بقره می‌خوانیم: «چه بسا چیزی را خوش نداشته باشید. حال آن که خیر شما در آن است؛ پا چیزی را دوست داشته باشید, حال آن که شرٌ شما در آن است.» به همین دلیل, در بسیاری از آیات و روایات» از دنیاطلبی» ریاست‌طلبی و ثروت‌طلبی زیاد نهی شده است؛ زیرا ظاهر آن خوشبختی و سعادت است؛ اما چه بسا باطنی تاریک و ظلمانی داشته باشد. در روایتی از امام صادق(ع) می‌خوانیم: «راه نجات و هلاکت خود را بشناس. مبادا از خدا چیزی بخواهی که نابودی تو در آن است؛ در حالی که گمان می‌بری نجات تو در آن است.» سپس حضرت آَیةدٌ مورد بحث را تلاوت فرمود.!