Surah Ash-Shura · Ayah 37·Makkī

37

وَٱلَّذِينَ وَإِذَا مَا هُمْ ﴿٣٧﴾

Translation

Saheeh International

And those who avoid the major sins and immoralities, and when they are angry, they forgive,

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

عفو هنگام خشمگین شدن

این آیه» یکی از صفات برجستةُ موّمنان راستین را بیان می‌فرماید: تسلط بر نفس هنگام خشم و غضب که بحرانی‌ترین حال انسان است. جالب توجه این که نمی‌گوید آنها اصلاً خشمگین نمی‌شوند؛ چرا که این صفت جزو طبیعت انسان است و در بعضی موارد» یعنی در آتجا که برای خدا و در راه احقاق حق مظلومان باشدء ضرورت هم دارد؛ بلکه می‌فرماید آنها هنگام غضبء به گناه آلوده نمی‌شوند» طرف مقابل را می‌بخشند. و باید هم چنین باشد. چگونه انسان می‌تواند در انتظار عفو المی باشد؛ در حالی که خود کینه‌توز و انتقام‌جو است. اگر در اینجا به طور ویژه بر غضب تکیه شده» به خاطر این است که این حالتء آتش سوزانی است که در درون جان انسان شعله‌ور می‌شود و کسانی که نمی‌توانند خود را در این حالت مهار کنند.ء بسیارند؛ ولی موّمنان راستین هرگز تسلیم خشم و غضب نمی‌شوند. در حدیثی از امام باقر(ع) می‌خوانیم: «کسی که هنگام شوق و علاقه و هنگام ترس و وحشت و هنگام خشم و غضب. مالک نفس خویش باشد. خداوند بدن او را بر آتش دوزخ حرام می‌کند.» در روایتی از پیامبر اسلام(ص) می‌خوانیم: «آن کس که خشم خود را فرو برد. با این‌که قدرت بر اعمال آن دارد. خداوند دل او را در روز قیامت از آرامش و ایمان پر می‌کند.» از امام صادق(ع) روایت شده است: «سه خصلت است که در هر کس وجود داشته باشد.ء ویژگی‌های ایمانش کامل است: کسی که در برابر ستم پایمردی کند و خشم خویش را فرو نشانده. به حساب (خدا) گذارد و عفو و آمرزش داشته باشد. از جمله کسانی است که خداوند بدون حساب او را به بهشت وارد می‌کند و شفاعت او را در بارةٌ [افراد بسیاری] مانند قبیلةٌ ربیعه و مضر [که در کثرت و فراوانی جمعیت. شاهد مشال عرب قرار می‌گرفتند] می‌پذیرد.»