Surah Al-Maaida · Ayah 90·Madanī

90

ٱلَّذِينَ إِنَّمَا مِّنْ لَعَلَّكُمْ ﴿٩٠﴾

Translation

Saheeh International

O you who have believed, indeed, intoxicants, gambling, [sacrificing on] stone alters [to other than Allah], and divining arrows are but defilement from the work of Satan, so avoid it that you may be successful.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

گناهی در ردیف شرک

در تفاسیر شیعه و اهل تسنن» شأُن نزول‌های متعددی در بارة این آیه ذکر شده است. از سعد بن ابی‌وقاص چنین نقل شده که این آیه در بارة من نازل شد. مردی از انصار» غذایی تهیه کرده بود وما را دعوت کرد. جمعی در مجلس میهمانی او شرکت کردند و علاوه بر صرف غذا شراب نوشیدند. البته این قبل از تحریم شراب در اسلام بود. هنگامی که مغز آنها از شراب گرم شدء شروع به ذکر افتخارات خود کردند. کم‌کم کار بالا گرفت و به اینجا رسید که یکی از آنها استخوان شتری را برداشت و بر بینی من کوبید و آن را شکافت. من خدمت پیامبر(ص) رسیدم و این جریان را عرض کردم. در این موقع» این آیه نازل شد. از «مسند احمد» و «سنن آبی‌داود» و «نسایی» و «ترمذی» چنین نقل شده است که عمر دعا می‌کرد و می‌گفت: خدایاء بیان روشنی در بارةٌ شراب برای ما بفرما. هنگامی که أَیةٌ ۲۱۹ سورةٌ بقره - که می‌فرماید «در بارةُ شراب و قمار از تو سوّال می‌کنند. بگو در آنها گناه و زیان بزرگی است و منافعی (از نظر مادی) برای مردم دارد؛ ولی کناه آنها از نفعشان بیشتر است» - نازل شد، پیامبر(ص) ایه را برای او قرائت کرد؛ ولی او باز به دعای خود ادامه می‌داد و می‌گفت: خدایاء بیان روشن‌تری در این زمینه بفرما. تا این که آَیةٌ ۴۳ سورةٌ نساء - که می‌فرماید «ای کسانی که ایمان آورده‌اید. در حال مستی به نماز نزدیک نشوید تا بدانید چه می‌گویید» - نازل شد. پیامبر(ص) آن را نیز بر او خواند. باز به دعای خود ادامه می‌داد. تا این که آَیةٌ ۹۰ سور مائده - که صراحت فوق‌العاده‌ای در این موضوع دارد - نازل گردید. هنگامی که پیامبر(ص) آیه را بر او خواند» گفت: انتَهّیناء انتینا (از نوشیدن شراب خودداری می‌کنیم). روایات بسیاری در بارة حرمت و زشتی شراب‌خواری از امامان(ع) به ما رسیده است. در روایتی از امام صادق(ع) نقل شده است: «شراب‌خوار در روز قیامت مانند بت‌پرست در پیشگاه خدا حاضر می‌شود.» بدین ترتیب» امام(ع) شراب‌خوار را بی‌دین و هم‌ردیف مشرک و بت‌پرست معرفی فرمود. در روایت دیگری نقل شده که شخصی به امیرالمرٌمنین علی(ع) عرض کرد: آیا شما می‌پندارید که شراب‌خواری از زنا و دزدی هم بدتر است؟ حضرت فرمود: «بله. زیرا کسی که زنا می‌کند. شاید گناه دیگری نکند؛ ولی هنگامی که شراب‌خوار شراب بخورد. زنا می‌کند. آدم می‌کشد و نمازش را ترک می‌کند.» باید دانست که تنهاء خوردن شراب حرام نیست؛ بلکه هر کاری که مربوط به این عمل کثیف باشدء حرام و مورد موّاخذه است؛ چنان که در روایتی می‌خوانیم که پیامبر(ص) ده کس را در بارة شراب لعنت فرمود: ۱ آن کس که درختش را کاشته. ۲- آن که از درخت نگهبانی کرده. آن کس که انگورش را فشرده. آن کس که آن را نوشیده. آن کس که در جام ریخته. ۶- آن که آن را حمل کرده. ۷اآن که از باربر تحویل گرفته. ۸- آن که آن را خریده. ‎٩‏ آن کس که آن را فروخته. ۱۰- آن کس که پولش را دریافت داشته است.؟ در بارة کیفر شراب‌خوار در روز قیامت از امام صادق(ع) روایت شده است: «در روز قیامت. شراب‌خوار وارد محشر می‌شود در حالی که رویش سیاه و دهانش کج و زبانش بیرون افتاده و فریاد تشنگی‌اش بلند است.» در روایت دیگری بدین مضمون می‌خوانیم: «خداوند او را از چرک و کثافتی که در چاهی در جهنم جمع شده. می‌نوشاند.» در روایت دیگر می‌خوانیم که پیامبر(ص) به خدا سوگند خورده که شراب‌خوار هرگز به شفاعت ایشان نمی‌رسد. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱-نمونه ج ۵ص ۶۹ ۲- وسائل‌الشیعهء جچ ۰۳۵ ص ۳۱۸ ۳ کافی, ج۶. ص ۴۰۳ > ۴ وسائل‌الشیعهء ج ۰۲۵ ص ۳۷۵ > ۷ پیشین» ص ۲۳۲۸ > ۲- وسائل‌الشیعهء ج ۰۲۵ ص ۳۱۸ > ۴ وسائل‌الشیعهء ج ۰۲۵ ص ۳۷۵ ۵- پیشین» ص ۲۹۶ ۶- پیشین» ص ۲۹۷ > ۳ کافی, ج۶» ص ۴۰۳ > ء- پیشین، ص ٢٩٧ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Kāfī.