هوشیاران باطن‌نگر

«متوسّم» (هوشیار) به معنای کسی است که از ظاهر چیزی به باطن آن پی می‌برد. بدین ترتیب» معنای ایه چنین است که در جریان عذابی که بر قوم لوط امد و سرزمین آنها را نابود کرد علامت‌ها و آثاری باقی مانده که افراد هوشیار از دیدن آن به حقیقت جریان پی می‌برند و بر ایمان و تقوایشان افزوده می‌گردد. این صفت (پی بردن از ظاهر به باطن چیزی) به میزان ایمان هر کس در او وجود دارد؛ چنان که از پیامبر اکرم(ص) نقل شده که فرمود: «از زیرکی موّْمن پروا کنید؛ زیرا او با نور خدا می‌بیند.» سپس این ایه را تلاوت فرمود. در روایت دیگری از امام باقر(ع) می‌خوانیم: «هیچ مخلوقی نیست مگر آن‌که ین دو چشمش نوشته شده موّمن یا کافرء و این نوشته. از شما پنهان است؛ ولی از نظر امامان از آل محمد(ص) پنهان نیست و بدین رو هیچ‌کس نزد ایشان نمی‌آید مگر آن‌که او را می‌شناسند که موْمن است یا کافر.» آنگاه حضرت أَیةٌ مورد بحث را تلاوت فرمود. البته روشن است که امامان(ع)» مصادیق کامل هوشیاران هستند و این آیه به ایشان محدود نمی‌شود.