این لشکر کوچک شکست‌خورده

این یه در مقام تحقیر کافران مغرور و سبک‌مغز است. «هنالک» به معنی آنجا و برای اشاره به دور است. به همین دلیل» جمعی آن را اشاره به شکست مشرکان در جنگ بدر می‌دانند که در نقطةٌ نسبتاً دوردستی از مکه واقع شد. تعبیر به احزاب ظاهراً اشاره به تمام گروه‌هایی است که بر ضد پیامبران قیام کردند و خداوند آنها را در هم کوبید و جمعیت مشرکان» گروهک کوچکی از آن گروه‌ها است که به سرنوشت آنان گرفتار خواهد شد. شاهد این سخن» آیات آینده است که به این نکته تصریح کرده است. فراموش نکنیم که این سوره از سوره‌های مکی است و این سخن را قرآن زمانی گفته که مسلمانان در اقلیت بودند؛ چنان که ممکن بود مشرکان آنها را همچون یک لقمه بربایند. آن روز هیچ نشانه‌ای از پیروزی برای مسلمانان به چشم نمی‌خورد و پیروزی‌های بدر و احزاب و حنین پیش نیامده بود؛ ولی قرآن با قاطعیت گفت: این دشمنان سرسخت» لشکر کوچکی هستند که دچار شکست خواهند شد. امروز هم قرآن همین بشارت را به مسلمانان جهان که از هر سو در محاصرهٌ قدرت‌های متجاوز قرار گرفته‌اند. می‌دهد که اگر همچون مسلمانان نخستین بر سر عهد و پیمان خدا بایستیده او نیز به وعدة خود در بارةٌ شکست جنود احزاب وفا خواهد کرد. تا ۲۵. آزمون بزرگ داوود : آنچه از قرآن مجید استفاده می‌شودء بیش از این نیست که افرادی برای دادخواهی از محراب داوود بالا رفتند و نزد او حاضر شدند. او نخست وحشت کرد، سپس به شکایت شاکی گوش فرا داد که می‌گفت: من یک گوسفند دارم و برادرم ۹۹ تا و او می‌گوید این یکی را هم به من بده. او حق را به شاکی داد و این تقاضا را ظلم و تعدی خواند. سپس از کار خود پشیمان گشت و از خداوند تقاضای عفو کرد و خدا او را بخشید. در اینجا اما دو نکته سزاوار دقت است : ۱- آزمایش ۳۲ استغفار و توبه. قرآن در این دو قسمت» روی نقطةٌ مشخصی انگشت نگذاشته؛ اما از قراین موجود در این آّیات و روایات اسلامی که در تفسیر این آّیات آمده» چنین بر می‌آید که داوود اطلاعات و مهارت فراوانی در قضا داشت و خدا می‌خواسته او را بیازماید. پس این شرایط غیر عادی (وارد شدن بر داوود از بالای محراب) را برای او پیش آورد. او در قضاوت کمی شتاب کرد و پیش از آن که از طرف مقابل توضیحی بخواهد، داوری کرد، هر جند داوری او کاملاً عادلانه بود و از آیات نیز بر می آید که دو طرف نزاع با شنیدن سخن او قانع شدند و مجلس داوود را ترک کَفتند. داوود اما در فکر فرو رفت و با این که می‌دانست قضاوت عادلانه‌ای کرده» چون آداب مجلس قضا را رعایت نکرده بود که واجب می‌نمود در گفتار خود عجله نمی‌کردء بلکه می‌بایست سخن طرف مقابل را هم می‌شنید و سپس داوری می‌کرد به زودی متوجه لغزش خود شد و پیش از گذشتن وقت جبران کرده» از آن ترک اولی استغفار کرد و خدا نیز او را مشمول عفو و بخشش قرار داد. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱-نمونه ج ۰۱۹ ص۲۰۳ ۲- پیشین» ص۲۰۶ ۳ پیشین» ص ۲۲۶ > ۲- پیشین» ص۲۰۶ > ۳- پیشین» ص ۲۲۶ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.