Surah Al-Baqara · Ayah 62·Madanī

62

إِنَّ ٱلَّذِينَ وَٱلَّذِينَ مَنْ فَلَهُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ ﴿٦٢﴾

Translation

Saheeh International

Indeed, those who believed and those who were Jews or Christians or Sabeans [before Prophet Muhammad] - those [among them] who believed in Allah and the Last Day and did righteousness - will have their reward with their Lord, and no fear will there be concerning them, nor will they grieve.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

آیا پیروی از هر آیینی» مایةٌ نجات است؟

گاهی دیده می‌شود که برخی» بر اساس این یه بر حقانیت آیین‌های دیگر استدلال می‌کنند و مدعی می‌شوند که از نظر قرآن» هر انسانی از هر یک از آیین‌های یادشده در این آیه پیروی کندء در قیامت نجات خواهد یافت؛ اما باید توجه داشت که این آیه به انتقاد از برخی اندیشه‌های سست ملل بهود و نصاری پرداخته است. طبق آیات متعدد قرآًن» آنها معتقد بودند که خود امت برگزیده و نژاد و مردمانی هدایت‌یافته و تافتةٌ جدابافته از انسان‌های دیگرند. خویش را فرزندان و دوستان خدا می‌دانستند و معتقد بودند که سرای آخرت مخصوص آنهاست و اگر هم به جهنم روندء جز مدت کوتاهی در آن نخواهند ماند. این آیه در پاسخ به این عقیدة انحرافیء با ندایی جهانی می‌فرماید که تمام انسان‌ها در پیشگاه خدا یکسان هستند و هیچ گروهی بر گروه دیگر برتری ندارد و تنها داشتن نام مسلمان یا پهودی یا نصرانی و... باعث رستگاری نمی‌شود؛ بلکه اساس رستگاری در قیامت این است که انسان به راستی از صمیم قلب ایمان آورد و آن را با عمل صالح توأم کند. بنا بر این» این آیه هرگز ناظر به این نیست که تمام شرایع رسمیت دارند و بشر در انتخاب هر کدام از این راه‌ها آزاد است؛ بلکه هدف آیهء ابطال خودبرتربینی و بی‌پایه شمردن الفاظی به نام‌های بهودیت و... است. پس نمی‌توان از یه نظریة صلح کلی را استفاده کرد و مدعی شد که پیروان تمام مذاهب و مسالک اهل نجات‌اند و برای این‌که مشخص شود قرآن پیروی از کدام آیین را مایة نجات می‌داند» باید به یات دیگر - مانند یه ۸۵ سورة آل‌عمران - مراجعه کرد.