عصمت حضرت آدم(ع)

طبق این آیات» آدم(ع) به دستور خدا عمل نکرد و به درخت ممنوع نزدیک شد و از آن خورد. از طرف دیگر می‌دانیم که او از پیامبران خدا بود و پیامبران معصوم‌اند و هرگز گناه نمی‌کنند. پس آیا آدم گناه کرد یا خیر؟ مفسران در پاسخ این سوّال گفته‌اند که گناه دو نوع است: گناه مطلق و گناه نسبی. گناه مطلق, همان مخالفت با فرمان قطعی خداوند است و هرگونه ترک واجب و انجام حرام را شامل می‌شود؛ اما گناه نسبی (ترک اولی) این است که عمل غیر حرامی از شخص بزرگی سر زند که با توجه به مقام و موقعیتش شایستةُ او نباشد. ممکن است گاهی انجام یک عمل مباح و حتی مستحبء درخور مقام افراد بزرگ نباشد. در این صورت؛ انجام آن عمل, گناه نسبی محسوب می‌شود. برای مثال اگر شخص موّمن و ثروتمندی برای نجات فقیری از چنگال فقر صدقّةٌ بسیار کمی بدهدء گناهی نکرده و حتی عمل مستحبی انجام داده؛ اما گویی گناهی مرتکب شده. یا اگر یکی از اولیای خدا نمازی را بدون توجه بخوانده مورد سرزنش قرار می‌گیرد؛ اما ممکن است همان نماز برای انسان‌های معمولی» خوب و مناسب باشد. نهی آدم از درخت ممنوع نیز نهی تحریمی نبود؛ بلکه نهی از یک ترک اولی بود؛ ولی با توجه به موقعیت آدم بااهمیت تلقی می‌شد و مخالفت با این نهی سبب چنان مجازاتی از طرف خدا گردید. این را نیز احتمال داده‌اند که نهی آدم از درخت ممنوع» به خاطر آسایش خود او بوده باشد؛ وگرنه نزدیک شدن به آن» گناهی محسوب نمی‌شد و اصلاً در آن موقع هنوز تکلیشی وجود نداشت که کیفر و پاداش مطرح شود؛ درست مانند نهی پزشک از غذاهای مضر و زیانبخش. شک نیست که اگر بیمار با دستور طبیب مخالفت کند, مخالفتی با شخص او نکرده است؛ بلکه ارشاد و راهنمایی او را نادیده گرفته و خود را به زحمت انداخته است. در مورد داستان آدم نیز خداوند به او فرموده بود که نتیحةٌ خوردن از درخت ممنوع, بیرون رفتن از بهشت و افتادن در زحمت و رنج است. پس خوردن از آن درخت» گناه نبوده؛ بلکه بی‌توجهی به توصیةٌ خداوند بوده که نتیجه‌اش به زحمت افتادن در روی زمین است.