Surah Ar-Room · Ayah 53·Makkī

53

وَمَآ أَنتَ عَن إِن إِلَّا مَن فَهُم ﴿٥٣﴾

Translation

Saheeh International

And you cannot guide the blind away from their error. You will only make hear those who believe in Our verses so they are Muslims [in submission to Allah].

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

برهان فقر و غنا

این آیه به یکی دیگر از دلایل توحید که برهان فقر و غنا نامیده می‌شودء اشاره می‌کند و خطاب به انسان‌ها بیان می‌دارد که در آغاز زندگی چنان ضعیف و ناتوان بودید که حتی قدرت نداشتید مگسی را از خود دور کنید یا آب دهان خویش را نگه دارید و از نظر فکری نیز حتی پدر و مادر مهربانی را که پیوسته مراقب شما بودندء نمی‌شناختید؛ ولی کم کم دارای رشد و قدرت شدید و اندامی نیرومند و فکری قوی و عقلی توانا و درکی وسیع پیدا کردید. با این حال نمی‌توانستید این قدرت را نگاه دارید و درست همانند انسانی که از دامنة کوه بلندی به فراز قله رسیده» از طرف دیگرء سراشیبی را شروع کردید و باز به قعر در ضعف و ناتوانی جسمی و روحی رسیدید. این دگرگونی‌ها و فراز و نشیب‌هاء بهترین دلیل برای این حقیقت است که نه آن قوّت از شما بود ونه آن ضعف؛ بلکه هر دو از ناحیه دیکَری بود. این خود نشانه آن است که جرخ وجود شمارا دیکَری می‌گرداند و هر چه داریده عارضی است. امیر موّمنان علی(ع) در گفتاری نورانی می‌فرماید: «خدای سبحان را به گسیختن تصمیم‌ها و حل مشکلات و از هم گسسته شدن همّت‌ها شناختم.» از این دگرگونی‌ها فهمیده می‌شود که قدرت اصلی دست دیگری است و ما خود چیزی نداریم جز انچه او به ما می‌بخشد. جالب توجه این که در مورد ضعف دوم که برای انسان پیش می‌آیده کلم «شیبة» (پیری) را نیز اضافه می‌کند؛ ولی در ضعف اولء نامی از کودکی نمی‌برد. این تعبیر ممکن است اشاره به آن باشد که ضعف پیری دردناک‌تر است؛ زیرا اولاً بر عکس کودکی رو به سوی مرگ و فنا دارد و ثانیاً توقعی که از پیران سالخورده و باتجربه دارند. هرگز از کودکان نمی‌رود؛ در حالی که گاه ضعف و ناتوانی آنها یکسان است و این بسیار عبرت‌انگیز می‌نماید. این مرحله است که قدرتمندان یاغی و سرکش را به زانو در می‌آورد و به ضعف و زبونی و بیچارگی می‌کشاند. + کافران تو را خشمگین نکنند: این آیه, دو دستور مهم و یک بشارت بزرگ به پیامبر اسلام(ص) می‌دهد تا او را در این مبارزه پی‌گیر و مستمر در برابر لجوجان جاهل و بی‌خردان سرسخت به استقامت دعوت کند. دستور یکم» صبر و شکیبایی است که کلید اصلی پیروزی است. آیه برای این‌که پیامبر را در این راه دلگرم‌تر کند» می‌افزاید: «وعدةٌ خدا به طور مسلّم حق است.» او به تو و موّمنان وعدة پیروزی و خلافت در زمین و غلبة اسلام برکفرء نور بر ظلمت و علم بر جهل را داده و به این وعده جامة عمل می‌پوشاند. کلمةٌ «وَعد» در اینجا اشاره به وعده‌های مکرری است که در قرآن در مورد پیروزی موّمنان داده شده است (روم - ۰۴۷ غافر - ۵۱ و مائده - ۵۶). دومین دستور» دستور به حفظ متانت و آرامش در این مبارزة سخت و پی‌گیر است. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه, چ۱۵ ص۵۴۱ ۲- نمونه, ج۰۱۶ ص۴۷۹ ۳ پیشین» ص ۴۸۹ > ۲- نمونهء ج۰۱۶ ص۴۷۹ > ٣- پیشین، ص ٢٨٩ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.