Surah An-Nisaa · Ayah 17·Madanī

17

إِنَّمَا عَلَى لِلَّذِينَ ثُمَّ مِن فَأُو۟لَٰٓئِكَ عَلَيْهِمْ ﴿١٧﴾

Translation

Saheeh International

The repentance accepted by Allah is only for those who do wrong in ignorance [or carelessness] and then repent soon after. It is those to whom Allah will turn in forgiveness, and Allah is ever Knowing and Wise.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

شرایط قبول توبه

این آیه» برای قبول توبه دو شرط قرار داده است: یکم» جهالت و نفهمی در حال ارتکاب گناه و دوم زود توبه کردن. مفسران در توضیح این دو شرط گفته‌اند: منظور از جهالت در این آیهء انجام دادن کاری از روی هوای نفس و آشکار شدن شهوت و غضب است؛ بدون این‌که آدمی با حق لجاجت و دشمنی داشته باشد. دلیل این که این کارها از روی جهالت است» این است که پس از خاموش شدن شعلةٌ شهوت و غضب.» شخص از کردةٌ خویش احساس پشیمانی می‌کند. در حقیقت. اکثر گناهان, از روی جهالت و نفهمی انجام می‌شوند؛ زیرا هنگام گناه» پرده‌های شهوت و غضب» عقل و علم انسان را می‌پوشانند. در بارة شرط دوم نیز گفته‌اند که مراد از کلمة «قریب» در این آیه» پیش از فرا رسیدن مرکَ و أشکار شدن نشانه های أن است. این آیه همان حقیقتی را بیان می کندکه امام سجاد(ع) در دعای ابوحمزه با توضیح بیشتری بیان فرموده است؛ آنجا که به خداوند عرض می‌کند: «خدایا هنگامی که من تو را معصیت کردمء از روی انکار خداوندی‌ات. اقدام به گناه نکردم و به خاطر خفیف شمردن امر تو نبود و مجازات تو را کم‌اهمیت نگرفتم و به آن بی‌اعتنا نبودم و وعدةٌ کیفرت را سبک نشمردم؛ بلکه خطایی بود که در برابر من قرار گرفت و نفس امّاره» حق را بر من مشتبه کرد و هوای نفس بر من چیره شد.»