Surah An-Naml · Ayah 62·Makkī

62

أَمَّن إِذَا مَّعَ مَّا ﴿٦٢﴾

Translation

Saheeh International

Is He [not best] who responds to the desperate one when he calls upon Him and removes evil and makes you inheritors of the earth? Is there a deity with Allah? Little do you remember.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

دعای مضطر

در این آّیه» سخن از حل مشکلات, شکستن بن‌بست‌ها و اجابت دعا از سوی خداوند به میان آمده است. در آن هنگام که تمام درهای عالم اسباب به روی انسان بسته می‌شود و کارد به استخوانش می‌رسد و آدمی از هر نظر درمانده و مضطر می‌گردد» تنها کسی که می‌تواند قفل مشکلات را بگشاید و بن‌بست‌ها را برطرف کند و نور امید به دل‌ها بپاشد و درهای رحمت را به روی انسان‌های درمانده باز کند.ء تنها ذات پاک او است و نه غیر او. گرچه خداوند دعای همه را - هر گاه شرایطش جمع باشد - اجابت می‌کنده در این یه به ویژه بر کلمةٌ مضطر تکیه شده است؛ به این دلیل که یکی از شرایط اجابت دعا این است که انسان به کلی چشم از عالم اسباب برگیرد و تمام قلب و روحش را در اختیار خدا قرار دهد و همه چیز را از او بداند و حل هر مشکلی را به دست او ببیندء و این درک و دیدء در حال اضطرار دست می‌دهد. درست است که عالم» عالم اسباب است و موّمن نهایت تلاش وکوشش خود را در این زمینه به کار می‌گیرد؛ ولی هرگز در جهان اسباب گم نمی‌شود و همه را از برکت ذات پاک او می‌بیند. این مرحلهء مهم‌ترین شرط اجابت دعاست. در بعضی از روایات. این آیه به قیام حضرت مهدی(عج) تفسیر شده است. در حدیثی از امام صادق(ع) می‌خوانیم: «این آیه در مورد مهدی آل محمد نازل شده است. به خدا سوگند. مضطر اوست. هنگامی که در مقام ابراهیم دو رکعت نماز به‌جا می‌آورد و دست به درگاه خداوند متعال بر می‌دارد. دعای او را اجابت می‌کند. ناراحتی‌ها را برطرف می‌سازد و او را خلیفة روی زمین قرار می‌دهد.» البته یه مفهوم گسترده‌ای دارد که یکی از مصداق‌های روشن آن» وجود حضرت مهدی(عج) است که در زمانی که همه جا را فساد فرا گرفته و بشریت در بن‌بست سختی قرار گرفته و حالت اضطرار در کل عالم نمایان شده» او در مقدس‌ترین نقطةٌ روی زمین دست به دعا بر می‌دارد و تقاضای برطرف شدن سختی‌ها را می‌کند و خداوند این دعا را سرآغاز انقلاب مقدس جهانی او قرار می‌دهد و به مصداق «و یجعلکم خلفاء الارض»» او و یارانش را جانشینان روی زمین می‌کند. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- اطیب‌البیان» ج ۱۰ ص ۱۶۳ ۲- پیشین» ص ۱۶۴ ۳ المیزان» ج ۰۱۵ ص ۳۹۳ > ۴ نمونهء ج ۱۵ ص ۵۱۷و ۵۲۰ > ۲- پیشین» ص ۱۶۴ > ۳ المیزان» ج ۰۱۵ ص ۳۹۳ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān, Aṭyab al-Bayān.