Surah Al-Maaida · Ayah 50·Madanī

50

وَمَنْ مِنَ ﴿٥٠﴾

Translation

Saheeh International

Then is it the judgement of [the time of] ignorance they desire? But who is better than Allah in judgement for a people who are certain [in faith].

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

حکم و داوری؛ البهی یا جاهلی

خداوند پس از آن‌که در یات پیش روشن فرمود که احکام و آیین‌های حق و درست از طرف او نازل شده استء در این آیه می‌فرماید: هر حکمی که غیر از حکم خدا باشدء حکم جاهلیت بوده» سرچشمة آن پیروی از هوی و هوس است. این آیه» کسانی را که در پی احکام و مقررات غیر الهی هستند» توبیخ می‌کند و می‌فرماید که آنها در پی چه چیزی هستند؛ اگر از حکم الهی روی بتابنده مشمول جاهلیت‌اند. از امام صادق(ع) نقل شده است: «حکم دو نوع است: حکم خدا و حکم جاهلیت. پس هر کس حکم خدا را رها کند, به حکم جاهلیت تن داده است.» در تاریخ نیز می‌خوانیم که حضرت فاطمه(س) پس از رحلت پیامبر(ص) در مقابل کسانی که فدک را غاصبانه از او گرفتند» به این آیه استناد فرمود و حکم آنها را که مطابق با قانون الهی و سنت پیامبر(ص) نبود, حکم جاهلیت خواند. از این رو روشن می‌شود مسلمانانی که با داشتن احکام و قوانین آسمانی به دنبال قوانین ساختگی ملل دیگر افتاده‌اند» در مسیر جاهلیت گام نهاده‌اند.

ارکان قضاوت

در این آیه و یات پیش» بر قضاوت تأکید فراوانی شده است. مهم‌ترین ارکان قضاوت» دو چیز است: عدالت و علم.در صورتی که یکی از این دو یا هر دوی اینها در قضاوت نباشدء قضاوت باطل و مردود است. در روایتی از امام صادق(ع) آمده است: «قاضیان چهار گروه هستند؛ سه گروه آنها در آتش و تنها یک گروه بهشتی‌اند. این چهار گروه عبارت‌اند از: ۱-کسی که ظالمانه قضاوت کند؛ در حالی که (حصق را) می‌داند. پس او در آتش است. ۲- کسی که ظالمانه قضاوت کند؛ در حالی که (حق را هم) نمی‌داند. او نیز در آتش است. ۳- کسی که درست قضاوت کند و نمی‌داند (که حکم حق چیست). او هم در آتش است. کسی که به حق قضاوت کند و حق را بداند. او در بهشت است.» > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه ج۴» ص ۳۹۸ > ۴ تفسیر موضوعی» چ۸» ص ۱۶۷ ۵- نمونهء چ۴. ص ۴۰۷ ۶- المیزان» ج۵» ص ۳۷۴ > ۱- نموه چ۴. ص ۳۹۸ ۲ پیشین» ص ۳۹۹ ۳ المیزان» جچ۵» ص ۳۶۴ و ۳۷۴ > ۵ نمونه» ج۴ء ص ۴۰۷ > ۳ المیزان» ج۵» ص ۳۶۴ و ۳۷۴ > ۶-المیزان» ج۵» ص ۳۷۴ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān, Tafsīr-i Mawḍūʿī.