صابران سربلند

این آیه می‌فرماید که خداوند بی‌شک انسان‌ها را با سختی‌ها و مصایب گوناگون امتحان خواهد کرد و تنها یک گروه در این امتحان قبول و سربلند خواهند بود و آن صابران هستند. آَیة بعدء صابران را معرفی کرده» می‌فرماید که آنها کسانی هستند که در مصایب و سختی‌ها می‌گویند: «ما از خداییم و به سوی خدا بازمی‌گردیم.» نگفته روشن است که مرادء تنها گفتن زبانی نیست؛ بلکه اعتقاد قلبی به این مطلب مهم است. در این که بین صبر و «انا له و انا الیه راجعون» چه ارتباطی وجود دارده بعضی از مفسران بزرگ گفته‌اند که وجود انسان و تمام دارایی او -اعم از اعضای بدن» مالء همسر و فرزند و... - به خودی خود هیچ استقلالی ندارند و به خواست خدا موجود شده‌اند و خداوندء مالک حقیقی انسان و دارایی‌های اوست. اگر چه خداوند به ظاهر انسان را مالک چیزهایی کرده استء این مالکیت نسبی است و همین مالکیت ظاهری و نسبی دوباره از انسان گرفته می‌شود و انسان بدون این که مالک چیزی باشدء به نزد خدا باز خواهد گشت. از امیرالمژمنین علی(ع) روایت شده: «این‌که ما می‌گوییم «انّا» اعتراف به این حقیقت است که خداوند فرمانروای حقیقی است و ما مملوک او هستیم و این‌که می‌گوییم «انّا الیه راجعون» اقرار به این است که ما می‌میریم.» آری» اگر انسان در هنگام سختی‌ها و مشکلات به این نکته توجه کند که تمام هستی‌اش ملک خداست و خداوند مالک حقیقی است و او حق دارد هر طور که می‌خواهد.ء در دارایی‌اش تصرف کند و از طرفی همین دارایی ظاهری را انسان در دنیا گذاشتهء به تنهایی نزد خدا باز خواهد گشت. می‌فهمد که در حقیقت مالک هیچ چیزی نیست و دیگر برای از دست دادن آنچه که برای او نیست» غصه نمی‌خورد و در غم از بین رفتن دارایی‌هایش بیتابی نمی‌کند. در بارةٌ ارزش صبر بر مصیبتء از امام صادق(ع) روایت شده که پیامبر(ص) فرمود: «خداوند می‌فرماید: من دنیا را بین بندگانم به عنوان قرض قرار دادم. پس هر کس از دنیا چیزی به من قرض دهد (یعنی در راه خدا انفاق کند) در برابر هر یک. ده تا هفتصد برابر پاداش می‌دهم و کسی که از آن به من قرض ندهد و من با اجبار چیزی از او بگیرمء در برابر آن» سه چیز به او می‌دهم که اگر یکی از آن سه را به فرشتگانم می‌دادم. از من راضی می‌شدند: صلوات و درود خداء رحمت الهی و هدایت الهی.» سپس امام صادق(ع) فرمود: «این سه پاداش برای آنهایی است که خدا چیزی را به اجبار از آنها گرفته باشد.»