فلسفةٌ بزرگ نماز

از آن رو که طبیعت نمازء انسان را به یاد نیرومندترین عامل بازدارنده یعنی اعتقاد به مبداً و معاد می‌اندازد» دارای اثر بازدارندگی از فحشا و منکر است. انسانی که به نماز می‌ایستد و تکبیر می‌گوید. خدا را از همه چیز برتر و بالاتر می‌شمردء به یاد نعمت‌های او می‌افتد. حمد و سپاس او را می‌گوید او را به رحمانیت و رحیمیت می‌ستاید. به یاد روز جزای او می‌افتد. به بندگی او اعتراف می‌کند» از او یاری می‌جوید و می‌خواهد که به راه راست هدایتش کند و از راه کسانی که بر آنها غضب شده و از گمراهان به خدا پناه می‌برد. بدون شک در قلب و روح چنین انسانی» جنبشی به سوی حق و حرکتی به سوی پاکی و جهشی به سوی تقوی پیدا می‌شود. او برای خدا رکوع می‌کند» در پیشگاه او پیشانی بر خاک می‌نهد» غرق در عظمت او می‌شود و خودخواهی و خودبرتربینی‌ها را فراموش می‌کندء به یگانگی خدا و رسالت پیامبر(ص) گواهی می‌دهد و بر او و خاندانش درود می‌فرستد و از خدا می‌طلبد که در زمره بندگان صالح او قرار گیرد. همه این کارهاء موجی از معنویت در وجود او ایجاد می‌کند؛ موجی که سد نیرومندی در برابر گناه محسوب می‌شود. این عمل چند بار در شبانه‌روز تکرار می‌گردد و در حالات گوناگونی که انسان به علت مشغولیات مادی از خدا غافل استء او را به یاد مبداً اعلی می‌اندازد. از این گذشتهء هنگامی که آمادهٌ مقدمات نماز می‌شود» خود را شست‌وشو می‌دهد و پاک می‌کند» حرام و مال غصبی را از خود دور می‌کند و به بارگاه دوست می‌رود. همةٌ این امورء تأثیر بازدارنده در برابر خط فحشا و منکرات دارد. این اثر نماز به قدری اهمیت دارد که در بعضی از روایات اسلامی» معیار سنجش نماز مقبول و غیر مقبول خوانده شده است. امام صادق(ع) می‌فرماید: «کسی که دوست دارد بییند نمازش مقبول درگاه الهی شده یا نه باید ببیند آیا این نماز او را از زشتی‌ها و منکرات بازداشته یا نه؟ به همان مقدار که بازداشته نمازش قبول است.» البته نهی از فحشا و منکرء سلسله مراتب و درجات زیادی دارد و هر نمازی به نسبت رعایت شرایطش دارای بعضی از این درجات است. ممکن نیست کسی نماز بخواند و هیچ‌گونه انری در او نبخشد؛ هر چند نمازش صوری باشد و هر چند آلودة گناه باشد. البته این‌گونه نماز تأثیرش کم است. این‌گونه افراد اگر همین نماز را هم نخوانندء از این هم آلوده‌تر خواهند شد. در روایتی می‌خوانیم که جوانی از انصار نماز را با پیامبر ادا می کرد اما الوده کناهان زشتی بود. این ماجرا را به پیامبر(ص) عرضه داشتند. حضرت فرمود: «سرانجام نمازش روزی او را از این اعمال باز می‌دارد.» > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونه, ج ۰۱۶ ص۲۷۷ ۲- پیشین» ص۲۸۴ > ۲- پیشین» ص۲۸۴ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.