Surah Muhammad · Ayah 15·Madanī

15

ٱلَّتِى فِيهَآ مِّن مِّن لَّمْ مِّنْ مِّنْ وَلَهُمْ فِيهَا مِن مِّن كَمَنْ هُوَ فِى ﴿١٥﴾

Translation

Saheeh International

Is the description of Paradise, which the righteous are promised, wherein are rivers of water unaltered, rivers of milk the taste of which never changes, rivers of wine delicious to those who drink, and rivers of purified honey, in which they will have from all [kinds of] fruits and forgiveness from their Lord, like [that of] those who abide eternally in the Fire and are given to drink scalding water that will sever their intestines?

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

نهرهای چهار گانة بهشتی

از یات قرآن مجید به خوبی استفاده می‌شود که نهرها و چشمه‌های گوناگونی در بهشت وجود دارد که هر کدام فایده و لذتی دارد که چهار نمونةٌ آن در این آیه آمده است. تعبیر به انهار در مورد این چهار نوع نشان می‌دهد که هر کدام آنها یک نهر نیست؛ بلکه نهرها است. باید توجه داشت که نعمت‌های بهشتی چیزی نیست که با الفاظ روزمرة زندگی دنیا بتوان در بارة آنها سخن گفت. این الفاظ کوچک‌تر از آن است که بتواند ترسیم کامل و گویایی از آنها بکند؛ بلکه تنها می‌تواند شبحی کم‌رنگ از آن حقایق در اذهان ترسیم کند. شاید علت این که این آیه می‌فرماید «مثل الجنة التی...» نیز همین باشد؛ یعنی حقیقت بهشت بسیار بالاتر از این است که بتوان آن را با کلمات توصیف کرد و برای این‌که آن حقیقت را بتوان به اذهان نزدیک کردء از آن مثالی زده شده است. در آَیةُ ۱۷ سورةٌ سجده می‌خوانیم: «هیچ کس نمی‌داند چه پاداش‌های مهمی که مایة روشنی چشم‌هاست. برای آنها نهفته شده است.» در این آیه به چهار نوشیدنی بهشتی اشاره شده که در چهار نهر بهشت جریان دارد: آب برای رفع عطش» شیر برای تغذیه» شراب طهور برای نشاط و عسل برای قَوّت و لذت. البته این نوشیدنی‌ها با همانندهای خود در دنیا بسیار متفاوت هستند: آب‌های دنیا پس از مدتی بدبو و بدمزه می‌شود» شیرهای دنیا پس از مدتی فاسد می‌گردد, شراب‌های دنیا تلخ و بد طعم و مستی‌آور است و عسل‌های دنیا در بسیاری از موارد با ناخالصی‌ها آمیخته است؛ اما نوشیدنی‌های بهشت از همةٌ این عیوب بر کثار است. گویی بهشت محیطی است که حتی کوچک‌ترین آلودگی و ناپسندی در آن وجود ندارد.