Surah An-Naml · Ayah 29·Makkī

29

إِنِّىٓ إِلَىَّ ﴿٢٩﴾

Translation

Saheeh International

She said, "O eminent ones, indeed, to me has been delivered a noble letter.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)also covers 30

آداب نامه‌نگاری

این آیات» سرمشقی برای طرز نامه‌نگاری است که گاه مهم و سرنوشت‌ساز است. نامه سلیمان با نام خداوند رحمان و رحیم شروع می‌شود و با دو جملة حساب‌شده» جان سخن را بیان می‌کند. پیشوایان بزرگ ما همیشه اصرار داشتند که نامه‌ها را فشرده و مختصرء خالی از حشو و زواید و کاملاً حساب‌شده بنگارند. امیرالموُمنین علی(ع) به کارمندان و نمایندگانش در یک بخشنامه چنین نوشت: «نوک قلم‌ها را تیز کنید و سطرها را به هم نزدیک سازید و مطالب زائد و اضافی را از نامه‌هایتان برای من حذف کنید. بیشتر به معنا توجه کنید و از پرگویی بپرهیزید که اموال مسلمانان, توانایی این هزینه و ضرر را ندارد.» این دستورء علاوه بر صرفه‌جویی در اموال بیت‌المال (یا اموال خصوصی)» موجب صرفه‌جویی در وقت نویسنده و خواننده نیز می‌گردد و رعایت نکردن آن حتی گاه سبب می‌شود که هدف اساسی نامه در لابه‌لای جمله‌بندی‌های تشریفاتی از بین برود و نویسنده و خواننده به هدف خود نرسند. اصولاً نامه انسان» بیانگر شخصیت اوست. در روایتی از امام علی(ع) می‌خوانیم: «فرستادةٌ تو نزد دیگران, ترجمان عقل توست. و نامة تو. رساترین چیزی است که از سوی تو سخن می‌گوید.» امام صادق(ع) می‌فرماید: «نامةٌ انسان, دلیلی از میزان عقل و مقدار بصیرت اوست.» ذکر این نکته نیز لازم است که از روایات اسلامی استفاده می‌شود که پاسخ نامه مانند پاسخ سلام واجب است. در حدیثی از امام صادق(ع) می‌خوانیم: «پاسخ نامه واجب است؛ همان‌گونه که پاسخ سلام واجب است.» برخی از مفسران با توجه به این نکته که حضرت سلیمان نام خود را با جملة «بسم اه الرحمن الرحیم» آغاز کرده» با استفاده از روایات ذکر کرده‌اند که ذکر این جمله نه تنها در ابتدای نامهء بلکه برای همةٌ کارها مفید و البته لازم است. مثلاً گفتن این جمله در ابتدای وضو باعث پاکیزگی و طهارت تمام بدن و بلند گفتن آن در نمازهایی که حمد و سوره باید آهسته در آنها خوانده شود (ظهر و عصر) و نمازهای مستحبی موجب رانده شدن شیاطین در هنگام نماز از نمازگزار و گفتن آن در گرفتاری‌ها موجب برطرف شدن آن ورسیدن انسان به خواسته‌اش می‌شود و ذکر آن در هنگام سوار شدن به مرکب موجب حفظ انسان از خطرات و گفتن آن در هنگام ورود به منزل یا محل کار موجب نزول برکات و رانده شدن شیاطین از آنجا می‌گردد و مناسب است که این جمله بالای در خانه نوشته شود تا منزل و اهل آن از بلایا حفظ گردند.