Surah Al-Mujaadila · Ayah 1·Madanī

1

قَدْ ٱلَّتِى فِى إِلَى إِنَّ ﴿١﴾

Translation

Saheeh International

Certainly has Allah heard the speech of the one who argues with you, [O Muhammad], concerning her husband and directs her complaint to Allah. And Allah hears your dialogue; indeed, Allah is Hearing and Seeing.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

شأن نزول

بیشتر مفسران برای آیات نخستین این سوره شأن نزولی نقل کرده‌اند که خلاصةٌ آن چنین است: زنی از طایفةٌ انصار مورد خشم شوهرش قرار گرفت و او که مرد تندخویی بودء تصمیم گرفت از همسرش جدا شود. بدین جهت گفت: «انت غَلی کُظَهر أمَی.» یعنی: تو برای من همچون مادرم هستی! این نوعی از طلاق در زمان جاهلیت بود؛ طلاقی که نه بازگشت‌پذیر بود و نه زن آزاد می‌شد که بتواند همسری برای خود برگزیند و این بدترین حالتی بود که برای یک زن شوهردار ممکن بود رخ دهد. چیزی نگذشت که مرد پشیمان شد و چون ظهار (گفتن جملةٌ فوق) در عصر جاهلیت نوعی طلاق بازگشت‌ناپذیر بود, به همسرش گفت: فکر می‌کنم برای همیشه بر من حرام شده‌ای. زن کَفت: جنین مکَو. خدمت پیامبر خدا(ص) برو و حکم این مسئله رااز او بیرس. کَفت: من خجالت می‌کشم. زن گفت: پس بگذار من بروم. گفت: مانعی ندارد. زن خدمت پیامبر رفت و ماجرا را نقل کرد. پیامبر(ص) در پاسخ او فرمود: تو بر او حرام شده‌ای و من دستور دیگری در این زمینه ندارم. زن رو به درگاه خدا آورد و عرض کرد: خداونداء بیچارگی و نیاز و شدت حالم را به تو شکایت می‌کنم؛ فرمانی بر پیامبرت نازل کن و این مشکل را بگشا. در این وقتء یات آغازین این سوره بر پیامبر(ص) نازل شد. پیامبر(ص) این آیات را بر شوهر آن زن تلاوت کرد و راه حل مشکل ظهار را به او نشان داد. ظهارء از گناهان کبیره است و هرگاه کسی نسبت به همسرش ظهار کنده همسرش می‌تواند با مراجعه به حاکم شرع او را موظف کند که یا رسماً از طریق طلاق از او جدا شود یا به زندگی زناشویی باز گردد؛ اما چنانچه بخواهد به زندگی زناشویی ادامه دهدء باید پیش از بازگشت کفاره بدهد. کفارة ظهار این است که در صورت توانایی» یک برده آزاد کند و اگر نتوانست» دو ماه پی در پی روزه بگیرد و اگر آن هم مقدور نبوده شصت مسکین را اطعام کند. برخورد قاطع اسلام با موضوع ظهارء بیانگر این واقعیت است که اسلام هرگز اجازه نمی‌دهد که حقوق زنان از سوی مردان خودکامه با استفاده از رسوم و عادات ظالمانه مورد تجاوز قرار گیرد؛ بلکه هر سنت غلط و خرافی را در این زمینه - هر قدر هم که در میان مردم محکم باشد - درهم می‌شکند. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- نمونهء ج ۲۳ ص۴۰۳ > ۱- نمونهء ج ۲۳ ص۴۰۳ ۲ پیشین» ص ۴۰۶ > ااهرده > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh.