Surah Al-Kahf · Ayah 68·Makkī

68

عَلَىٰ مَا لَمْ بِهِۦ ﴿٦٨﴾

Translation

Saheeh International

And how can you have patience for what you do not encompass in knowledge?"

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

وظیفةٌ متفاوت موسی و خضر در دو قلمرو جداگانه

باید توجه داشت که حضرت خضر(ع) به ابوابی از علوم احاطه داشته که مربوط به اسرار باطن و عمق حوادث و پدیده‌ها بوده؛ در حالی که موسی(ع) نه مأمور به باطن بود و نه از آن آگاهی چندانی داشت. در چنین مواردی بسیار می‌شود که چهرةٌ ظاهر حوادث با آنچه در باطن و درون آنها است» متفاوت است؛ چه بسا ظاهر آن بسیار زننده یا ابلهانه باشد؛ در حالی که در باطن بسیار مقدس» حساب‌شده و منطقی است. در چنین موردی» آن‌کس که ظاهر را می‌بیند» عنان صبر و اختیار را از کف می‌دهد و اعتراض و گاهی پرخاش می‌کند؛ ولی استادی که از اسرار درون آگاه است و چهرهٌ باطن را می‌نگرد. با خونسردی به کار خویش ادامه می‌دهد و به اعتراض و فریاد او توجهی نمی‌کند؛ بلکه در انتظار فرصت مناسبی است که حقیقت امر را بازگو کند. شاگرد اما همچنان بیتابی می‌کند؛ ولی هنگامی که اسرار برای او فاش شدء کاملاً ارام می‌گیرد. در اینجا این سوّال پیش می‌آید که آیا نباید پیامبر اولوالعزم و صاحب رسالت» دانشمندترین فرد زمان خودش باشد. در پاسخ می‌گوییم که باید دانشمندترین آنها به قلمرو مأموریتش -یعنی نظام تشریع - باشد و موسی در رابطه با نظام تشریع» داناترین و عالم‌ترین فرد زمان خود بوده است؛ اما قلمرو دوست عالم موسی» قلمرو جداگانه‌ای بود که ارتباطی به نظام تشریع نداشت. به تعبیر دیگر» خضرء از اسراری آگاه بود که دعوت نبوت بر آن متکی نبود. در حدیثی از امام صادق(ع) به صراحت می‌خوانیم که «موسی (در علم شرع) از خضر آگاه‌تر بود.» از حدینی که از امام رضا(ع) نقل شده نیز این نکته استفاده می‌شود که قلمرو مأموریت این دو بزرگوار متفاوت بوده و هر کدام در کار خود از دیگری آگاه‌تر بوده است. > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- المیزان» ج۰۱۳ ص ۳۳۶ > ۴ پیشین» ص ۴۸۷ و ۵۱۵ > ۱- المیزان» ج۱۳, ص ۳۳۶ ۲- پیشین» ص ۳۳۴ ۳ نمونه, چ۱۳ ص ۴۸۶ > ۳ نمونه, ج۱۲ ص ۴۸۶ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān.