Surah Al-Baqara · Ayah 123·Madanī

123

لَّا عَن وَلَا مِنْهَا وَلَا وَلَا هُمْ ﴿١٢٣﴾

Translation

Saheeh International

And fear a Day when no soul will suffice for another soul at all, and no compensation will be accepted from it, nor will any intercession benefit it, nor will they be aided.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

امامت ابراهیم(ع)

در تفسیر عبارت «خداوند ابراهیم را با وسایل گوناگون آزمود» گفته‌اند که مراد انواع آزمایش‌ها و سختی‌هایی است که حضرت ابراهیم(ع) با آنها آزموده شد؛ مانند قرار دادن زن و فرزند در سرزمین خشک و بی‌گیاه مکه قیام علیه بت‌پرستان بابل»ء شکستن بت‌های آنان و قرار گرفتن در دل آتش. مهاجرت از سرزمین بت‌پرستان و.... قرآن در آیة ۶ سورةٌ صافات» یکی از واضح‌ترین این امتحانات - یعنی دستور ذیح پسر دلبندش حضرت اسماعیل(ع) - را بیان فرموده است. مفسران گفته‌اند که خطاب این آیهء در اواخر عمر حضرت ابراهیم(ع) بوده است و ایشان قبل از آنکه از طرف خداوند «امام» شودء پیامبر خدا بوده و این نشانةٌ بالاتر بودن مقام امامت از مقام نبوت است. در حدیثی از امام صادق(ع) آمده است: «خداوند. ابراهیم را بندةٌ خود قرار داد. پیش از آن‌که پیامبرش قرار دهد و او را به پیامبری انتخاب کرد. پیش از آن‌که او را رسول خود کند و او را رسول خود انتخاب کرد. پیش از آن‌که او را خلیل و دوست خود بشمارد و او را خلیل خود قرار داد» پیش از آن‌که او را امام قرار دهد. هنگامی‌که همةٌ این مقام‌ها را برای او جمع کرد فرمود: من تو را امام مردم قرار دادم. به قدری این مقام در نظر ابراهیم بزرگ جلوه کرد که عرض کرد: خداونداء از دودمان من نیز امامانی قرار ده...» امام کسی است که مردم به او اقتدا می‌کنند و او را پیشوای خود قرار می‌شود. مردم است؛ اما وظیفةٌ امام» اجرای دستورهای الهی است؛ یعنی امام با نیروی الهی خویش» راه را نشان می‌دهد و کسانی را که زمینةٌ هدایت شدن و رسیدن به کمال دارندء رهبری می‌کند و به سرمنزل مقصود می‌رساند. این آیه، یکی از دلایل معصوم بودن امام است؛ زیرا خداوند در آن می فرماید که بیمان امامت به ظالمان نمی رسد و ظلم و ستم و بیدادگری» به هر نوعی و در هر جا واز هر کس» سبب محرومیت از مقام والای امامت مردم