Surah Aal-i-Imraan · Ayah 103·Madanī

103

وَلَا عَلَيْكُمْ إِذْ عَلَىٰ مِّنَ مِّنْهَا كَذَٰلِكَ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ ﴿١٠٣﴾

Translation

Saheeh International

And hold firmly to the rope of Allah all together and do not become divided. And remember the favor of Allah upon you - when you were enemies and He brought your hearts together and you became, by His favor, brothers. And you were on the edge of a pit of the Fire, and He saved you from it. Thus does Allah make clear to you His verses that you may be guided.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

ریسمان خدا

از قرآن و روایات معصومین(ع) چنین استفاده می‌شود که منظور از «حبل‌الله»» هر گونه وسیلةٌ ارتباط با ذات پاک خداوند است و اگر در روایات به قرآن یا اهل بیت(ع) تفسیر شده» به این دلیل است که قرآن و اهل بیت» مهم‌ترین پل ارتباطی بین انسان‌ها و خداوند متعال هستند. کته جالب توجه این‌که تعبیر حبل‌الله در بارةٌ این امورء اشاره به این حقیقت است که انسان در شرایط عادی و بدون داشتن مربّی و راهنماء در قعر درَةٌ طبیعت و چاه غرایز سرکش و جهل و نادانی باقی خواهد ماند و برای نجات از این درّه و در آمدن از این چاه به رشته و ریسمان محکمی نیاز دارد که به آن چنگ بزند و بیرون اید. این رشتةٌ محکم» همان ارتباط با خدا از طریق قرآن و آورندة قرآن و جانشینان واقعی اوست که مردم را از سطوح پایین و پست بالا می‌برد و به آسمان تکامل معنوی و مادی می‌رساند.

گوشه‌ای از وضعیت فجیع عرب جاهلی

خداوند با این جمله که می‌فرماید «شما بر لب حفره‌ای از آتش بودید» به وضعیت فجیع و اسفناک عرب جاهلی اشاره می‌کند. مورّخان در بارهٌ عرب قبل از بعفت» سخنان فراوانی گفته‌اند. امام علی(ع) که آگاه‌ترین فرد امت اسلامی پس از پیامبر(ص) است» در جملاتی کوتاه وضعیت عرب جاهلی را چنین بیان می‌فرماید: «خداوند. محمد(ص) را برانگیخت که بیم‌دهندةٌ جهانیان و امین وحی او باشد و شما ملّت عرب. پیش از آن, بدترین آیین را داشتید و در بدترین خانه‌ها به سر می‌بردید و در زمین‌های سنگلاخ و ناهموار می‌زیستید و با مارهای زهردار هم‌خانه بودید. آبی تیره و ناگوارا می‌نوشیدید و خوراکی درشت و خشن می‌خوردید و خون یکدیگر را می‌ریختید و از خویشاوندان خود بریده بودید. بتان در میان شما برپا بودند و خود غرق در گناه بودید.» المیزان» جچ۳. ص ۴۲۰ و ۴۳۲ ۲ نمونه» ید ص‌ ۳۱ > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- المیزان» ج۳. ص ۴۲۰ و ۴۳۲ ۲- نمونهء چ۳, ص ۴۱ ۳ نهج‌البلاغه, خطبةٌ ۲۶ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, al-Mīzān, Nahj al-Balāgha.