Surah Yusuf · Ayah 23·Makkī

23

ٱلَّتِى هُوَ فِى عَن لَكَ إِنَّهُۥ إِنَّهُۥ لَا ﴿٢٣﴾

Translation

Saheeh International

And she, in whose house he was, sought to seduce him. She closed the doors and said, "Come, you." He said, "[I seek] the refuge of Allah. Indeed, he is my master, who has made good my residence. Indeed, wrongdoers will not succeed."

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

منظور از رب در آیه

بیشتر مفسران بر آن‌اند که «رب» در این آیه به معنای وسیع کلمه یعنی مالک. صاحب اختیار و صاحب نعمت استء و منظور از آن. عزیز مصر است؛ چنان که در یات ۳ و ۵۰ همین سوره نیز کلمة رب به غیر از خدا اطلاق شده است. بعضی از مفسران اما معتقدند که منظور از کلمةٌ رب در این آّیه» خداوند است؛ زیرا اگرچه دیگران» یوسف را غلام و بردةٌ عزیز مصر می‌دانستند»ء او خود را برد انسان دیگر نمی‌شمرد و عزیز مصر را رب خود نمی‌دانست؛ بلکه خود را تنها بنده و بردةٌ خداوند عالم می‌شمرد و رب خود را فقط «اللّه» می‌دانست. در این صورت.» معنی آیه چنین می‌شود که من به خدا پناه می‌برم؛ خدایی که پروردگار من است و مقام و منزلت مرا گرامی می‌دارد و هر نعمتی دارم» از ناحیة اوست.

منظور از برهان پروردگار

در این که منظور از برهان پروردگار در این آیه چیست» سخنان فراوانی به میان آمده است؛ اما آنچه درست‌تر به نظر می‌رسدء این است که مقصود از آن» تجسم واقعیت زشت فحشا و نتایج وحشتناک آن در زندگی دنیوی و اخروی است؛ تجسّمی که در پرتو نبوت» عصمت و الطاف غیبی المی رخ می‌دهد. رویت چنین واقعیتی» افق را در نظر یوسف چنان روشن کرد که کوچک‌ترین شک و تردیدی در دل او باقی نماند. به دیگر سخن» همان‌طور که دلایل و حجت‌های عقلیء افق را در نظر انسان روشن می‌کند و به انسان آراده‌ای استوار و قاطعیت می‌بخشد.ء رویت و دیدن واقعیت عمل که از لوازم نبوت» عصمت و الطاف المسی استء به انسان روشنی می‌بخشد و قاطعیت می‌دهد و به همین جهت» ریشةٌ اندیشة انجام گناه را می‌خشکاند.