Surah Ibrahim · Ayah 18·Makkī

18

ٱلَّذِينَ بِهِ فِى لَّا مِمَّا عَلَىٰ ذَٰلِكَ هُوَ ﴿١٨﴾

Translation

Saheeh International

The example of those who disbelieve in their Lord is [that] their deeds are like ashes which the wind blows forcefully on a stormy day; they are unable [to keep] from what they earned a [single] thing. That is what is extreme error.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

پاداش نیکوکاران و مخترعان غیر مسلمان

از این آیه و آیات دیگر قرآن استفاده می‌شود که اعمال کافران و کسانی که ایمان و اعتقاد توحیدی ندارندء اگرچه به ظاهر خوب و نیکو باشدء نزد خدا ارزشی ندارد [ چرا که اگر وجود انسان را به درختی تشبیه کنیم» اعتقادات» حکم ریشه» و اعمال و رفتار انسان» حکم شاخ و برگ آن درخت را دارند. در کافران» ریشة آن درخت فاسد شده و حتی اگر به ظاهر زیبا و محکم باشد، اساس و ریشهای ندارد و نمی توان برای ان ارزشی قائل شد.]. سؤال مهمی که در اینجا مطرح می‌شودء این است که تکلیف کافرانی که عمری را در راه خدمت به خلق و نیکوکاری گذرانده‌اند» چیست. در پاسخ باید گفت که این گونه افرادء از دو حالت خارج نیستند؛ یا انگیزةٌ آنمها منافع مادی و کسب شهرت و قدرت و ثروت بوده؛ یا انگیزه های انسانی و مردمی داشته و در پی خدمت به خلق و نیکوکاری بوده‌اند. تکلیف گروه یکم روشن است: آنها هیچ گونه طلبی از خدا و مردم ندارند و پاداش آنها همان سود و شهرتی بوده که می‌خواسته‌اند و به آن رسیده‌اند. بدون شک اما گروه دوم پاداش مناسبی از خداوند دریافت خواهند داشت. این پاداش ممکن است در دنیا باشد و ممکن است در جهان دیگر؛ ولی این مسلّم است که خداوند عالم و عادل, آنها را محروم نمی‌کند؛ اما چطور و چگونه جزئیاتش بر ما روشن نیست. همین اندازه می‌توان گفت «ان اللّه لا یضیع اجر المحسنین» (خداوند اجر نیکوکاران را ضایع نمی‌کند). آری» اگر خدمات انسانی و مردمی همراه با ایمان باشد.ء عالی‌ترین پاداش را خواهد داشت. در غیر این صورتء به کلی بی‌پاداش خواهد بود. البته پاداش عمل منحصراً داخل شدن در بهشت نیست؛ چنان که در حدیثی از امام کاظم(ع) می خوانیم: «در بنی‌اسرائیل, مرد باایمانی بود که همسایةٌ کافری داشت. مرد کافر نسبت به همسایةٌ باایمان خود نیک‌رفتاری می‌کرد. وقتی که از دنیا رفت. خدا برای او خانه‌ای بنا کرد که مانع گرمای آتش شود... و به او گفته شد این به سبب نیک‌رفتاری‌ات با همسایةٌ موْمنت است.» همچنین از پیامبر(ص) در بارةٌ شخصی به نام «عبدالله بن جدعان» که از مشرکان معروف جاهلیت و از سران قریش بوده چنین نقل شده: «کم عذاب‌ترین اهل جهنم. ابن جدعان است.» سوّال کردند: چرا ای پیامبر خدا؟ فرمود: «زیرا او به گرسنگان غذا می‌داد.» در روایت دیگری می خوانیم که پیامبر به عدی بن حاتم (فرزند حاتم طائی) فرمود: «به خاطر سخاوت پدرت» عذاب شدید از او برداشته شد.» > **پانوشت صفحه (منابع):** > ۱- بحارالانواره چ ۸» ص ۲۴۴ > ۱- بحارالانوار»ه ج ۸» ص ۲۴۴ ۲ اقتباس از نمونهء چ۰۱۰ ص ۳۱۴ > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): Tafsīr Nemūneh, Biḥār al-Anwār.