Surah Hud · Ayah 6·Makkī

6

وَمَا مِن فِى إِلَّا عَلَى فِى ﴿٦﴾

Translation

Saheeh International

And there is no creature on earth but that upon Allah is its provision, and He knows its place of dwelling and place of storage. All is in a clear register.

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

تلاش برای کسب روزی مقدّر

ممکن است بعضی از افراد سست و بی‌حال» به اتکاء تعبیراتی همانند این یه یا روایاتی که روزی را مقدر و معین معرفی کرده» فکر کنند لزومی ندارد که انسان برای تهیةُ معاش تلاش زیادی کند؛ زیرا روزی مقدٌر است و به هر حال به انسان می‌رسد و هیچ دهان بازی بدون روزی نمی‌ماند؛ در حالی که مختصری آشنایی با قرآن و احادیث اسلامی برای بی بردن به این حقیقت کافی است که اسلام پایة هر گونه بهره‌گیری مادی و معنوی انسان را سعی و تلاش می‌شمرد و پیشوایان اسلامی برای این که الگویی به دیگران ارایه بدهند. خود در بسیاری از مواقع کار می‌کردند؛ کارهایی سخت و توان‌فرسا. از شخصی به نام عبدالاعلی نقل شده است: در یکی از روزهای گرم تابستان و در یکی از کوچه‌های مدینه با جعفر بن محمد(ع) روبه‌رو شدم. به او گفتم: فدایت شوم. شما نزد خدا مقامی بس بلند دارید و از خاندان پیامبر خدا هستید؛ با این حال (برای کار و تأمین معاش) در چنین روزی خودتان را به سختی می‌اندازید؟! امام صادق(ع) در پاسخ فرمود: «ای عبدالاعلیء من در طلب روزی بیرون آمده‌ام تا با به دست آوردن آن» از تو و مانند تو بی‌نیاز باشم.» نکتةٌ مهم این است که آیات و روایات مربوط به معین بودن روزی» نگه‌دارنده‌ای برای انسان‌های حریص و دنیاپرست است که برای تأمین زندگی به هر دری می‌زنند و هر ظلم و گناه و جنایتی را مرتکب می‌شوند؛ به گمان این که اگر چنین نکنندء زندگی‌شان تأمین نمی‌شود. آیات قرآن و احادیث اسلامی به این‌گونه افراد هشدار می‌دهد که بیهوده دست و پا نزنند و از طریق نامعقول و نامشروع برای تهیةٌ روزی تلاش نکنند؛ بلکه از راه مشروع تلاش و کوشش کنند و مطمئن باشند که خداوند نیازمندی‌های آنها را تأمین می‌کند؛ چنان که در روایتی از پیامبر اسلام(ص) می‌خوانیم: «آگاه باشید روح‌الامین (جبرئیل) به قلب من وحی کرده که هیچ کس نمی‌میرد مگر این‌که روزی‌اش را کامل دریافت کرده است. پس تقوای خدا را پیشه کنید و روزی را به زیبایی طلب نمایید. و دیر رسیدن چیزی از روزی» شما را به نافرمانی خدا وا ندارد؛ زیرا خدای بلندمرتبه. روزی‌ها را میان آفریدگانش به صورت حلال تقسیم کرده است و نه به صورت حرام. بنابر این هر کس تقوای الهی پیشه کند و شکیبایی ورزد. رزقش از راه حلال به او می‌رسد. و هر کس که پرده‌دری کشد و از غیر حلال به دست آورد. خداوند. از روزی حلال او کم می‌کند و او را مورد بازخواست قرار می‌دهد.» > **Cited sources** (grade before any load-bearing use): al-Kāfī.