Surah Al-Anbiyaa · Ayah 103·Makkī

103

لَا هَٰذَا ٱلَّذِى ﴿١٠٣﴾

Translation

Saheeh International

They will not be grieved by the greatest terror, and the angels will meet them, [saying], "This is your Day which you have been promised" -

Tafsīr

قرآن حکیم (شرح آیات منتخب)

وحشت بزرگ قیامت

منظور از این ترس» ترسی است که در هنگام دمیده شدن در صور (شیپور) در پایان جهان و در آستانة قیامت ایجاد می‌شود؛ چنان که در یه ۸۷ سورة نمل می‌خوانیم: «و به خاطر آورید روزی را که در صور دمیده شود و تمام کسانی که در آسمان‌ها و زمین هستند, در وحشت فرو می‌روند. جز کسانی که خدا خواسته باشد.»!

روزی که طومار آسمان در هم پیچیده می‌شود

در زمان‌های گذشته» برای نوشتن نامه‌ها و کتاب‌هاء از اوراقی همانند طومار استفاده می‌کردند. این طومارها را پیش از نوشتن به هم می‌پیچیدند و کاتب به تدریج آن را از یک طرف باز می‌کرد و مطالب مورد نظر را روی آن می‌نوشت و بعد از پایان کتابت نیز آن را می‌پیچیدند و کنار می‌گذاشتند. از این‌رو» هم نامه‌ها و هم کتاب‌هایشان شکل طومار داشت. این طومار» «سجل» نامیده می‌شد. در این آیه» تشبیه لطیفی در بارة درهم پیچیده شدن طومار عالم هستی در پایان دنیا آمده است. در حال حاضر این طومار گشوده است و تمام نقوش و خطوط آن خوانده می‌شود و هر یک در جایی قرار دارد؛ اما هنگامی که فرمان رستاخیز فرا رسد این طومار عظیم با تمام خطوط و نقوشش در هم پیچیده خواهد شد. البته پیچیده شدن جهان به معنای فنا و نابودی آن نیست؛ بلکه به معنای درهم کوبیده شدن و جمع و جور شدن آن است. به تعبیر دیگرء شکل جهان به هم می‌خورد؛ اما مواد آن نابود نمی‌شود. این حقیقتی است که از تعبیرات گوناگون در آیات معاد - به ویژه بازآفرینی انسان از استخوان پوسیده و خروج او از قبر - به خوبی دریافت می‌شود.